Şəhərdən kənardakı boş torpaq sahələrinin qiymətlərinqdə sürətli artım müşahidə olunmaqdadır

2008-ci ilin iyul ayı ərzində bazara təklif olunan torpaq sahələrinin əsasını həmişə olduğu kimi boş torpaqlar təşkil edib. Əvvəlki ayda olduğu kimi, iyul ayında da köhnə yaşayış evlərinin sökülməsi zəif olub, boş torpaqlarda tikilən fərdi yaşayış evlərinin sərhədi şəhərin kənarına və şəhərətrafı ərazilərə (III və IV zonalar üzrə) doğru genişlənməkdə davam edib. Aparılan söküntü işləri zamanı dövlət tərəfindən sosial obyektlərin tikintisinə, böyük sənaye obyektlərinin şəhərdən kənara çıxarılmasına, yolların salınmasına və genişləndirilməsinə daha çox rast gəlinib. Iyulda da ötən aylarda olduğu kimi iş adamları tərəfindən kommersiya obyektlərinin tikintisi üstünlük təşkil edib ki, bu da əsasən boş torpaqlar hesabına aparılıb.

Iyul ayında bazara təklif olunan ümumi 819 ha torpaq sahəsinin 76,3%-ni boş sahə, qalanını isə qeyri-yaşayış sahələri və köhnə yaşayış sahələri təşkil edib.

Torpaq bazarında qiymət indeksi 14,7 bənd azalaraq 443,9 səviyyəsində qərarlaşıb.

Torpaq bazarının mövsümlə əlaqədar olaraq dağlıq və dağətəyi rayonlara doğru genişlənməsi qiymətlərin düşməsinə səbəb olub. Bununla bağlı, ay ərzində bazarda bağlanan alqı-satqı əqdlərinin sayında azalma müşahidə olunub və bazarın aktivliyi əvvəlki ayda olduğu kimi bir qədər də aşağı həddə enib.

Bazarda torpağın ekspazisiya müddəti əvvəlki ayla müqayisədə 3,0% artaraq 172 günə çatmışdır. Yaranmış vəziyyət əsasən şəhərin mərkəzində boş torpaq sahələrinin məhdud səviyyəyə enməsi nəticəsində III və IV zonalarda torpaq sahələrinin bazara real dəyərindən baha təklif olunması və əksər torpaq sahələrinin hüquqi sənədlərinin olmaması ilə bağlıdır.

Torpaq bazarında qiymətlər

Iyul ayında Bakı şəhəri üzrə torpaq bazarında orta qiymətlər yuxarıda qeyd etdiyimiz amillərlə (Torpaq bazarının mövsümlə əlaqədar olaraq dağlıq və dağətəyi rayonlara doğru genişlənməsi qiymətlərin düşməsinə səbəb olub) bağlı olaraq enmişdir. Ay ərzində bazara çıxarılan 1 sot torpağın orta qiyməti -3,2% düşərək 24865 $/sot (ötən ay 25684 $/sot) səviyyəsinə enib.

«ƏBI» IB-in monitorinq qrupunun araşdırmaları zamanı müəyyən olunub ki, ay ərzində şəhər ətrafı və şəhərdən kənar rayonlarda torpağa tələb mərkəzə nisbətən daha yüksək olub. Qiymət indeksinin azalması da uyğun olaraq ucuz torpaqlar hesabına baş verib. Şəhərin mərkəzində isə torpaq sahələrinin həm qiymətinin həm də təklifin azalması qiymətlərin real dəyərdən yüksək olması ilə izah olunur.

Cədvəldən göründüyü kimi, zonalar üzrə müxtəlif səviyyədə qiymət dəyişikliyi qeydə alınıb. Şəhərin mərkəzində qiymətlərin həddən artıq yüksək olması I və II zonalarda tələbin aşağı düşməsinə və müvafiq olaraq qiymət azalmasına səbəb olub. Əksinə şəhərdən kənara doğru qiymətlərdə sürətli artım müşahidə olunmaqdadır. Qiymət artımı torpağın gəlirliyinə ciddi təsir göstərməsə də bazarın bu seqmentində ekspazisiya müddətinin artmasına və likvidlik dərəcəsinin düşməsinə təsir göstərib.

Ötən ayla müqayisədə rayonlar üzrə ən çox qiymət artımı Suraxanı (29,5%), ən çox qiymət azalması isə Binəqədi (-12,3%) rayonunda qeydə alınmışdır.

Bütün bunlarla yanaşı, hazırda torpaq bazarında ən aktiv rayonlar sırasına Abşeron və Səbailin mərkəzdən kənar əraziləri (həyət evləri və bağ sahələrinin hesabına), həmçinin Binəqədi (Sənaye obyektlərinin qalıqlarından təmizlənmə hesabına) və Sabunçu (Boş sahələr hesabına) rayonları başçılıq edirlər. Ən passiv rayonlar isə Nəsimi və Qaradağ rayonlarıdır. Şəhərin aktiv zonalarının yerdəyişməsi prosesinin getməsi torpaq sahələrinin qiymət dəyişmələrinin və torpaq üzərində aparılan əməliyyatların tempinə də müxtəlif səviyyədə təsirini göstərir.

Ay ərzində bazara təklif olunan ən bahalı torpaq sahəsi yenə də Nərimanov (Atatürk prospekti) rayonunda (400000 min $/sot), ən ucuz torpaq sahəsi isə Sabunçu (Ləiş qəsəbəsi) rayonunda (500 $/sot) qeydə alınıb.

«Əmlak Bazarı Iştirakçıları» Ictimai Birliyinin monitorinq qrupu